photo: nikos-economopoulos-magnum-fotos-bekaa-tal-libanon
Öcalan: Το πρόβλημα δεν είναι αυτή καθεαυτή η βιομηχανία, αλλά ο τρόπος που χρησιμοποιείται. Η βιομηχανία είναι σαν την πυρηνική ενέργεια. Όταν χρησιμοποιείται από τα μονοπώλια, μπορεί να είναι μια απαράμιλλη απειλή για τη ζωή, προάγοντας τόσο την οικολογική καταστροφή όσο και τον πόλεμο.

Το βιβλίο “Η κοινωνιολογία της ελευθερίας: Μανιφέστο του δημοκρατικού πολιτισμού, Τόμος ΙΙΙ”, γραμμένο από τον Abdullah Öcalan και μεταφρασμένο από τον Havin Guneser, θα δημοσιευθεί από την PM Press.

Εδώ δημοσιεύουμε ένα απόσπασμα, υπό τον τίτλο «Πρόβλημα της Βιομηχανίας της Κοινωνίας»:

Η Βιομηχανική Επανάσταση, η οποία ήταν εξίσου σημαντική με την αγροτική επανάσταση, συνέχισε με σκαμπανεβάσματα, βιώνοντας ένα ποιοτικό άλμα στα τέλη του 18ου και αρχές του 19ου αιώνα, βασιζόμενη σε χιλιάδες χρόνια συσσώρευσης. Είναι αδύνατο να μαντέψουμε πού, πότε και πώς θα σταματήσει ή θα σταματηθεί. Αυτή η επανάσταση έχει ένα χαρακτηριστικό παρόμοιο με τον αναλυτικό λόγο, στην πραγματικότητα είναι προϊόν αυτού του λόγου. Και είναι υπό την απόλυτη κυριαρχία του Κεφαλαίου. Δεν υπάρχει αμφιβολία, όμως, ότι το ίδιο το Κεφάλαιο δεν είναι ο δημιουργός των περισσότερων βιομηχανικών εργαλείων. Ωστόσο, το κεφάλαιο επικεντρώθηκε στην μετατροπή τους σε κερδοφόρα εργαλεία και στην κατοχή αυτών που θεωρεί απαραίτητα. Η φτηνή μαζική παραγωγή προσφέρει μια μεγάλη ευκαιρία για την ανάπτυξη της κοινωνίας. Βασιζόμενη στη λογική, μια βιομηχανία που θα εξυπηρετούσε τις ανάγκες της κοινωνίας θα ήταν πολύτιμη. Το πρόβλημα δεν είναι με την ίδια τη βιομηχανία, αλλά με τον τρόπο που χρησιμοποιείται. Η βιομηχανία μοιάζει με την πυρηνική ενέργεια. Όταν χρησιμοποιείται από τα μονοπώλια, μπορεί να είναι μια απαράμιλλη απειλή για τη ζωή, προμηνύοντας τόσο την οικολογική καταστροφή όσο και τον πόλεμο. Πράγματι, η χρήση της βιομηχανίας για την πραγματοποίηση κερδών καθίσταται όλο και πιο εμφανής, επιταχύνοντας την καταστροφή του περιβάλλοντος. Η βιομηχανία μετακινεί ταχέως την κοινωνία προς μία εικονική εκδοχή της. Οι άνθρωποι αντικαθίστανται ολοένα και περισσότερο από τη ρομποτική. Εάν αυτό συνεχιστεί, δεν βρισκόμαστε μακριά από τα να γίνουν περιττοί οι ίδιοι οι άνθρωποι.

Η επικρατούσα άποψη σήμερα είναι πως η σημερινή κατάσταση του περιβάλλοντος όχι μόνο απειλεί την κοινωνία αλλά και όλη τη ζωή στη γη. Πρέπει να τονίσω με έμφαση ότι είναι λάθος να θεωρούμε την βιομηχανία ως αποκλειστικά υπεύθυνη. Από μόνη της, η βιομηχανία είναι ουδέτερη. Μια βιομηχανία σε αρμονία με την ύπαρξη της κοινωνίας μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο ως προς την ανάπτυξη του κόσμου σε μια τρίτη φύση (ΣτΜ: “third nature”, όρος του αναρχικού φιλόσοφου, Murray Bookchin, που εισήχθη στο βιβλίο του Η Οικολογία της Ελευθερίας – ο Ocalan την αναφέρει και ως “ελεύθερη φύση”), όχι μόνο για τον άνθρωπο, αλλά και για όλες τις μορφές ζωής. Είναι δυνατόν και, αν συνέβαινε, θα μπορούσαμε ακόμη να θεωρήσουμε τη βιομηχανία ως ευλογία. Αλλά όταν η βιομηχανία ελέγχεται από το Κεφάλαιο και είναι κερδοσκοπική, μπορεί να κάνει τον κόσμο κόλαση για όλη την ανθρωπότητα, εκτός από μια χούφτα μονοπωλίων. Στην πραγματικότητα, αυτή φαίνεται να είναι η σημερινή μας κατάσταση. Η ανθρωπότητα είναι αναμφισβήτητα εξαιρετικά θορυβημένη από την τρέχουσα πορεία των γεγονότων. Το βιομηχανικό μονοπώλιο έχει δημιουργήσει πραγματικές αυτοκρατορίες που κυβερνούν την κοινωνία. Για έναν μόνο ηγεμόνα των ΗΠΑ, υπάρχουν δεκάδες βιομηχανικοί ηγεμόνες. Ακόμα και αν οι πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγεμόνες μπορούσαν να σταματηθούν, δεν συμβαίνει το ίδιο με τους βιομηχανικούς ηγεμόνες, καθότι τώρα είναι παγκόσμιοι. Εάν μια χώρα που λειτουργεί ως βάση τους αρχίζει να είναι επισφαλής, τότε μια άλλη τοποθεσία ή / και χώρα μπορεί να παίξει αυτόν τον ρόλο. Ποιος λέει ότι μία από τις βιομηχανικές αυτοκρατορίες των ΗΠΑ δεν θα επιλέξει αύριο την Κίνα ως κέντρο της; Γιατί όχι, εάν οι συνθήκες είναι καταλληλότερες; Μπορούμε να δούμε πως σταδιακά αυτό είναι μια επιλογή.

Η βιομηχανισμός πυροβόλησε τη γεωργία στην καρδιά. Η γεωργία, μια αναγκαιότητα για να υπάρχει ανθρώπινη κοινωνία, αντιμετωπίζει μία ανεξέλεγκτη καταστροφή στα χέρια της βιομηχανίας. Αυτή η ιερή δραστηριότητα, η οποία έχει αναθρέψει την ανθρωπότητα τα τελευταία δεκαπέντε χιλιάδες χρόνια, αφέθηκε στην τύχη της και τώρα λαμβάνουν χώρα οι προετοιμασίες παράδοσης της στην βιομηχανική κυριαρχία. Αντίθετα με τις δημοφιλείς απόψεις, η συμμετοχή της βιομηχανίας στον τομέα των κερδών και των κεφαλαίων στη γεωργία δεν ευνοεί την μαζική παραγωγή. Η χρήση των γενετικά τροποποιημένων σπόρων από βιομηχανικά μονοπώλια κάνει το έδαφος να μοιάζει με μια μητέρα που φέρει ένα παιδί με τεχνητή γονιμοποίηση. Ακριβώς όπως η υγιής εγκυμοσύνη και η μητρότητα δεν είναι δυνατές με κάθε είδους τεχνητή επέμβαση, δεν είναι επίσης υγιές να γονιμοποιήσουμε το έδαφος με γενετικά τροποποιημένους σπόρους. Τα βιομηχανικά μονοπώλια προετοιμάζονται για μια τέτοια τρέλα σε σχέση με τη γεωργία. Η ανθρωπότητα θα έχει, και έχει αρχίσει, να βιώνει τη χειρότερη αντεπανάσταση της σε ότι αφορά την γεωργία. Το έδαφος και η γεωργία δεν είναι απλά οποιοσδήποτε τρόπος παραγωγής ή σχέσης, είναι αδιαχώριστες υπαρξιακές πτυχές της κοινωνίας που δεν μπορούν να αλλοιωθούν. Η ανθρώπινη κοινωνία βασίζεται κυρίως στο έδαφος και στη γεωργία. Απoκοπή από αυτό το χώρο και την παραγωγή του θα σημάνει ένα τεράστιο πλήγμα για την ύπαρξη της. Η καρκινική ανάπτυξη των πόλεων έχει ήδη αρχίσει να παρουσιάζει με σαφήνεια αυτόν τον κίνδυνο. Η απελευθέρωση πιθανώς θα σήμαινε σε μεγάλο βαθμό την κίνηση προς την αντίθετη κατεύθυνση: από την πόλη πίσω στο έδαφος και τη γεωργία. Φαντάζομαι ότι το κύριο σύνθημα ενός τέτοιου κινήματος θα ήταν κάτι σαν: “Είτε γεωργία και έδαφος για ύπαρξη, είτε εξαφάνιση.” Τα κίνητρα κέρδους και Κεφαλαίου δεν επιτρέπουν στη βιομηχανία να συμβιώσει φιλικά με το έδαφος και τη γεωργία, αντιθέτως δημιουργεί τεράστιες αντιφάσεις και δημιουργεί εχθρότητα μεταξύ τους.

Οι ταξικές, εθνικές και ιδεολογικές αντιφάσεις εντός της κοινωνίας μπορεί να οδηγήσουν σε συγκρούσεις και πόλεμο, αλλά δεν είναι αδύνατο να επιλυθούν. Κατασκευάζονται από το ανθρώπινο χέρι και μπορούν να αποσυναρμολογηθούν από το ανθρώπινο χέρι. Ωστόσο, οι άνθρωποι δεν μπορούν να κρατήσουν τη σύγκρουση μεταξύ της βιομηχανίας και του εδάφους και της γεωργίας υπό έλεγχο, επειδή η βιομηχανία είναι το εργαλείο του Κεφαλαίου. Το έδαφος και η γεωργία δημιουργήθηκαν οικολογικά για εκατομμύρια χρόνια. Αν εκφυλιστούν δεν μπορούν να ανακατασκευαστούν από το ανθρώπινο χέρι. Ακριβώς όπως είναι αδύνατη η παραγωγή του εδάφους, τα αγροτικά προϊόντα ή άλλα ζωντανά όντα, συμπεριλαμβανομένων των φυτών, δεν είναι πιθανό να δημιουργηθούν από τον άνθρωπο σε αυτό το σημείο. Αυτό δεν είναι κάτι που μπορούμε να περιμένουμε. Αυτή η δυνατότητα έχει εκπληρωθεί με την υλοποίηση του ανθρώπου. Δεν έχει νόημα ούτε είναι δυνατόν να επαναληφθεί αυτό που έχει ήδη συμβεί. Αυτό είναι ένα βαθύ φιλοσοφικό ζήτημα, οπότε δεν θα επεκταθώ εδώ.

Ωστόσο, όπως οι Φαραώ προσπάθησαν ανεπιτυχώς να προετοιμαστούν για το μέλλον με τα πυραμιδικά μαυσωλεία τους, ο βιομηχανισμός θα αποδειχθεί αδύναμος να δημιουργήσει ένα μέλλον όπου η ζωή θα αξίζει με τη ρομποτοποίηση της. Η ίδια η προσέγγισή της είναι ασέβεια προς τα ανθρώπινα όντα. Με μια τόσο μεγαλοπρεπή οντότητα όπως η φύση, πόση ουσία και πόσο σημαντικά μπορούν να είναι τα ρομπότ ή τα αντίγραφα του φυσικού κόσμου; Για μια ακόμη φορά είμαστε αντιμέτωποι με την ανεξέλεγκτη παρόρμηση του κεφαλαίου για κέρδος. Ας υποθέσουμε ότι τα ρομπότ προσφέρουν τη φθηνότερη μορφή παραγωγής. Εάν δεν επωφελούνται οι άνθρωποι, τι καλό θα προκύψει; Αυτή η πτυχή του βιομηχανικού τομέα είναι η κύρια πηγή ανεργίας και είναι το σημαντικότερο όπλο του Κεφαλαίου ενάντια στην παραγωγικότητα της κοινωνίας. Το κεφάλαιο χρησιμοποιεί τη βιομηχανία ως όπλο για να χειραγωγήσει την αγορά τόσο με τη χρησιμοποίηση των λιγότερων δυνατών εργαζομένων, όσο και με την επιβολή περικοπής απολαβών. Οι μονοπωλιακές τιμές προκαλούν κρίσεις (υπερπαραγωγής) – και είναι ο κύριος παράγοντας της ανεργίας. Σάπια αγαθά και τα εκατομμύρια ανέργων, λιμοκτονούντων και φτωχών ανθρώπων είναι το αποτέλεσμα αυτών των κρίσεων.

Η φύση της κοινωνίας μπορεί να συντηρηθεί μόνο μέσω μιας στενής σχέσης με το περιβάλλον, το οποίο είναι προϊόν εκατομμυρίων ετών καθώς και αποτελεί ευνοϊκό χώρο. Καμία βιομηχανική δημιουργία δεν μπορεί να αντικαταστήσει το περιβάλλον, που είναι η φανταστική δημιουργία του σύμπαντος. Η κυκλοφορία σε ξηρά, ατμόσφαιρα, θάλασσα και διάστημα έχουν ήδη φθάσει σε καταστροφικά επίπεδα. Η βιομηχανία καταναλώνει συνεχώς ορυκτά καύσιμα, δηλητηριάζοντας το περιβάλλον και υπονομεύοντας το κλίμα. Η αποζημίωση για τις καταστροφές αυτές είναι μόλις διακόσια χρόνια συσσώρευσης κέρδους. Αξίζει αυτή η συσσώρευση όλη την καταστροφή, η οποία είναι πολύ μεγαλύτερη από το άθροισμα της καταστροφής που αποδίδεται σε όλους τους πολέμους της ιστορίας, με απώλειες ζωών μεγαλύτερες από το άθροισμα του συνόλου των ζωών που έχουν προηγουμένως χαθεί λόγω ανθρώπινης βίας, φυσικών καταστροφών και όλες τις άλλες αιτίες;

Ο βιομηχανισμός, ως μονοπωλιακή ιδεολογία και εργαλείο, είναι ένα από τα βασικά προβλήματα της κοινωνίας. Πρέπει να αμφισβητηθεί βαθιά και ο κίνδυνος που προκαλεί είναι επαρκής λόγος για αυτό. Εάν αυτό το τέρας συνεχίζει να αναπτύσσεται και ξεφύγει από κάθε έλεγχο, θα είναι “πολύ λίγο, πολύ αργά” για οποιαδήποτε εξέταση και πιθανές διασφαλίσεις. Αν θέλουμε να εμποδίσουμε την κοινωνία να γίνει μια εικονική κοινωνία, είναι πλέον καιρός να πάρουμε αυτό το τέρας από τα χέρια των μονοπωλίων, και αφού το καταστήσουμε ακίνδυνο να το κάνουμε φίλο της κοινωνίας.

Καθώς αγωνιζόμαστε ενάντια στον βιομηχανισμό, υπάρχει ανάγκη να γίνει διάκριση μεταξύ της ιδεολογικής προσέγγισης του μονοπωλίου της βιομηχανικής τεχνολογίας και του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιείται σήμερα και μιας μορφής βιομηχανικής τεχνολογίας που εναρμονίζεται με τα γενικά συμφέροντα της κοινωνίας. Αυτή είναι η πιο σημαντική πτυχή κάθε επιστημονικού έργου και οποιουδήποτε ιδεολογικού αγώνα. Ομάδες που ισχυρίζονται ότι αγωνίζονται κατά του βιομηχανισμού ως ανθρωπιστές (φιλάνθρωποι), ανεξάρτητα από κοινωνικά και ταξικά ζητήματα, δεν μπορούν να δημιουργούν προσδοκίες πως θα παράγουν κάτι ουσιαστικό. Αυτές οι ομάδες δεν μπορούν να αποφύγουν να έρθουν σε σύγκρουση με τους δικούς τους στόχους και τελικά να υπηρετήσουν τον βιομηχανισμό ως μονοπώλιο. Αντίθετα με τη δημοφιλή πεποίθηση, ο βιομηχανισμός έχει ιδεολογικό, στρατιωτικό και ταξικό χαρακτήρα, με την επιστήμη και την τεχνολογία να αποτελεί την υλική μορφή της ιδεολογίας του. Στην πραγματικότητα, απεικονίζει τις πιο επικίνδυνες διαστάσεις της υπάρχουσας επιστήμης και τεχνολογίας. Το βιομηχανικό τέρας δεν εμφανίστηκε εξ ολοκλήρου με δική του βούληση. Ας θυμηθούμε ότι όταν η αγγλική αστική τάξη ξεκίνησε το ιμπεριαλιστικό της έργο στο νησί, στην ηπειρωτική Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο, αυτή η τάξη οργανώθηκε ταχύτερα ώστε να προχωρήσει στην πιο ολοκληρωμένη χρήση του βιομηχανισμού. Αργότερα, ο βιομηχανισμός έγινε ένα κοινό όπλο της μπουρζουαζίας σε κάθε χώρα. Αυτό είναι προφανές δεδομένου ότι η αστική κυριαρχία σε όλο τον κόσμο πραγματώθηκε στο σημείο όπου η βιομηχανική ανάπτυξη – μέρος της τριάδας της οικονομίας, του εμπορίου και της βιομηχανίας – σημάδεψε τον δέκατο ένατο και τον εικοστό αιώνα.

Διακηρύσσοντας την μη καπιταλιστική κοινωνία αντιδραστική και εισερχόμενο σε μια στρατηγική συμμαχία με τη βιομηχανική αστική τάξη, το σοσιαλιστικό κίνημα ήρθε ασυνείδητα σε απόλυτη αντίφαση με τους δικούς του στόχους, οδηγώντας σε ένα πιο τραγικό αποτέλεσμα από αυτό που έζησε οποιοδήποτε άλλο κίνημα που έπεσε θύμα αντικειμενικής προδοσίας. Ένα παράδειγμα θα ήταν ο χριστιανισμός, που ήταν θρησκεία ειρήνης για τριακόσια χρόνια, και στη συνέχεια μπήκε σε μια συμμαχία με την εξουσία και το κράτος, αντικειμενικά οδηγώντας τον, και ως επί το πλείστον συνειδητά, σε αντίφαση και προδοσία των στόχων του. Το θέμα είναι ότι ο χριστιανισμός ήρθε επίσης σε σύγκρουση με τον αρχικό του στόχο, στρεφόμενος προς το μονοπώλιο της εξουσίας και ως εκ τούτου δεν μπορούσε να αποφύγει να γίνει πολιτισμική θρησκεία. Στο Ισλάμ, αυτό συνέβη ενώ ο Μοχάμεντ ήταν ακόμα ζωντανός. Τελικά, όλοι υπέκυψαν στην εξουσία της δύναμης.

Ενώ σήμερα όλη η ανθρωπότητα φωνάζει ενάντια στην καταστροφή του περιβάλλοντος, σαν η ημέρα της κρίσης να είναι κοντά, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τις ιστορικές, κοινωνικές και ταξικές διαστάσεις της καταστροφής που προκάλεσε ο βιομηχανισμός υπό το φως παρόμοιων κινήσεων, να εκλάβουμε την πάλη ενάντια στον βιομηχανισμό ως κοινωνικό κίνημα της ύπαρξης και αναπόφευκτα να αγωνιστούμε με το στυλ ενός νέου ιερού θρησκευτικού κινήματος. Ακριβώς όπως είναι αδύνατο να καταπολεμήσουμε τη φωτιά με τη φωτιά, η ζωή που ζήσαμε στο βάλτο του βιομηχανισμού πρέπει να αμφισβητηθεί και να εγκαταλειφθεί αν θέλουμε να διεξαγάγουμε έναν οικολογικό αγώνα. Εάν δεν επιθυμούμε να ζήσουμε νέες τραγωδίες όπως αυτές του Χριστιανισμού, του Ισλάμ και του υπαρκτού σοσιαλισμού, τότε πρέπει να μάθουμε από τα διδάγματα που προσφέρουν ώστε να προσεγγίσουμε σωστά τον επιστημονικο-ιδεολογικό και ηθικοπολιτικό αγώνα.