Στην έκθεσή της με τίτλο “Security Switzerland 2020”, η ελβετική ομοσπονδιακή υπηρεσία πληροφοριών (NDB) αναφέρεται στον βασικό ρόλο της Τουρκίας ως κύριου τόπου διέλευσης αλλά και υποχώρησης του Ισλαμικού Κράτους (IS). Στην αναφορά κατάστασής της στα τέλη του Οκτωβρίου, η NDB εκθέτει ότι ο πυρήνας της οργάνωσης του IS συνεχίζει να κατέχει αξιοσημείωτους ανθρώπινους όσο και οικονομικούς πόρους:
«Ο Ισλαμικός Στρατός προετοιμαζόταν από πολύ καιρό για την επικείμενη ήττα του: στελέχη και πόροι κρύφτηκαν σε ασφαλή μέρη. Σήμερα, αποτελεί μια κατακερματισμένη, υπόγεια οργάνωση σε Συρία και Ιράκ, η οποία όμως έχει διατηρήσει ανέπαφες τις τοπικές δομές της. Από την πτώση του χαλιφάτου και μετά, έχει διαπράξει χιλιάδες επιθέσεις στη Συρία και το Ιράκ και παρά τους περιορισμούς που υφίσταται, ο πυρήνας της οργάνωσής της διατηρεί ένα εκτεταμένο διακρατικό δίκτυο. Η Τουρκία παίζει εδώ καθοριστικό ρόλο ως περιοχή διέλευσης και υποχώρησης. Η εγκυρότητα αυτής της παρατήρησης ενισχύεται από το γεγονός ότι παράγοντες του IS έχουν επανειλημμένα συλληφθεί ή σκοτωθεί στην άμεση γειτονία των τουρκικών συνόρων. Μάλιστα, το 2019, ο Τούρκος Υπουργός Εσωτερικών είχε επιβεβαιώσει δημόσια την όλο και αυξανόμενη παρουσία και δραστηριότητα τζιχαντιστών στην Τουρκία. Το ίδιο έτος, το ‘Ισλαμικό Κράτος’ κήρυξε την Τουρκία μία από τις επαρχίες του».
Σφοδρή προσπάθεια για κυριαρχία στην περιοχή της Τουρκίας υπό τον Ερντογάν
Όσον αφορά την αξιολόγηση της τουρκικής στάσης, η έκθεση της NDB γράφει: «Παρά τις εσωτερικές πολιτικές και οικονομικές της δυσκολίες, η Τουρκία, υπό την προεδρεία του Ερντογάν, δεν σκοπεύει να παραιτηθεί από τον πόθο της για κυριαρχία στην περιοχή αυτή. Αν και καταλαβαίνει πολύ καλά τις απειλές που υφίστανται στο προσκήνιο, το σχέδιό της για εγκαθίδρυση ζώνης ασφαλείας στη βόρεια Συρία τη σπρώχνει να συσφίξει τους δεσμούς της με τη Ρωσία, τροφοδοτώντας όμως έτσι τις προστριβές με τους παραδοσιακούς της εταίρους. Σε αυτό συμβάλλει και η επιδίωξη συμφερόντων από πλευράς της στη Μεσόγειο. Παρ’ όλα αυτά, η Τουρκία ουσιαστικά δε σχεδιάζει να εγκαταλείψει τους δεσμούς της με το ΝΑΤΟ και την ΕΕ».
Σύμφωνα με την NDB, η τζιχαντιστική τρομοκρατία θα μπορούσε να είναι ένας από τους κερδισμένους της γεωπολιτικής αυτής διαμάχης και το IS συνεχίζει να χαράζει την πορεία του με βάση αυτή τη συνθήκη. Η τρομοκρατική απειλή στην Ελβετία παραμένει έντονη, ενώ είναι πιθανές νέες τρομοκρατικές απειλές σε όλη την Ευρώπη, πάντα σύμφωνα με την NDB.
Ο Ερντογάν χάνει το λαϊκό του έρεισμα, παρά την επιθετική εξωτερική του πολιτική
Αναφορικά με την Τουρκία, η έκθεση αναφέρει: «Ο Πρόεδρος Ερντογάν αδυνατεί να βελτιώσει την οικονομική κατάσταση της χώρας, παρά τη μεγάλη του εξουσία. Το κυβερνόν Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) βρίσκεται αποδυναμωμένο μετά την εκλογική του ήττα στις μεγάλες πόλεις, κατά τις τοπικές εκλογές του Μαρτίου και Ιουνίου 2019. Και παρά τις δημοφιλείς στρατιωτικές επεμβάσεις της Τουρκίας στη βόρεια Συρία και το βόρειο Ιράκ, συνεχίζει να χάνει τη λαϊκή του στήριξη. Αντίθετα, οι αποστάτες συνιδρυτές του αρχίζουν να κερδίζουν έδαφος, βαθαίνοντας έτσι τις ρωγμές του κόμματος. Ωστόσο η αντιπολίτευση, όντας διαιρεμένη, δεν αποτελεί επί του παρόντος σοβαρή εναλλακτική. Η Τουρκία προσπαθεί να εγκαταστήσει Σύριους πρόσφυγες αραβικής καταγωγής στη ζώνη ασφαλείας της στη βόρεια Συρία, με σκοπό τη δημογραφική κατοχύρωση των περιοχών αυτών, που από τους Κούρδους ανακηρύττονται αυτόνομες. Στην κυπριακή αποκλειστική οικονομική ζώνη της Ανατολικής Μεσογείου συνεχίζει να ψάχνει για φυσικό αέριο αγνοώντας τις αντιδράσεις των ΗΠΑ και τις συμβολικές κυρώσεις της ΕΕ. Με το μνημόνιό της για επανακαθορισμό των θαλάσσιων συνόρων της με την κυβέρνηση Σάρατζ της Λιβυής, η Τουρκία αγνοεί το διεθνές ναυτικό δίκαιο. Και ο Ερντογάν ακόμα απειλεί να αφήσει τους πάνω από 3 εκατομμύρια Σύριους πρόσφυγες να κινηθούν προς την ευρωπαϊκή ήπειρο, αν η ΕΕ επικρίνει ισχυρότερα την εξωτερική του πολιτική.»
Σύμφωνα με την υπηρεσία πληροφοριών, οι εσωτερικές πολιτικές εντάσεις της Τουρκίας θα συνεχιστούν: «Είναι πιθανό η πολιτική ισορρόπηση των δυνάμεων της εξουσίας να κινηθεί κι άλλο εις βάρος του κυβερνώντος κόμματος του Ερντογάν. Η οικονομική πραγματικότητα θα παραμείνει εύθραυστη και ίσως ακόμα να χειροτερέψει περαιτέρω».
Ο Ερντογάν θα συνεχίσει να προσαρμόζει βάσει τακτικής τις σχέσεις του με την ΕΕ, τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και τα κράτη της Εγγύς και της Μέσης Ανατολής, ώστε να διατηρήσει την κυριαρχία της χώρας του όσο το δυνατόν περισσότερο. Η NDB θεωρεί ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να κάνει στρατιωτικές επεμβάσεις στη Συρία και το Ιράκ «έτσι ώστε να διατηρεί υπό έλεγχο ό,τι θεωρεί ως τη χειρότερη απειλή –‘την τρομοκρατία του PKK’- αλλά και για να μπορεί, μέσα στα επόμενα χρόνια, να οδηγήσει σε επαναπατρισμό τα εκατομμύρια των Σύριων προσφύγων».
Το PKK είναι πραγματιστικό
Η NDB, ενώ στην ενότητα για την Τουρκία γράφει «τρομοκρατία του PKK» με εισαγωγικά, τοποθετεί το ίδιο το PKK (Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν) στις οργανώσεις υπεύθυνες για «Τζιχαντιστική και Εθνικιστική Τρομοκρατία». Στη σύντομη ανάλυση που ακολουθεί για το PKK, η στάση του εντός Ευρώπης περιγράφεται ως πραγματιστική:
«Με την επίθεση της Τουρκίας στα τέλη του 2019, οι Κουρδικές Λαϊκές Μονάδες Προστασίας YPG, δηλαδή το συριακό τμήμα του PKK, έχασε ένα μέρος από τα de facto αυτοδιοικούμενα εδάφη του στα ανατολικά του Ευφράτη. Αν και η συγκεκριμένη επίθεση κατέστη δυνατή λόγω της μερικής υποχώρησης των ΗΠΑ, η Τουρκία είχε εκδιώξει το PKK από τη βορειοδυτική Συρία ήδη από το 2018. Ο τουρκικός στρατός συνεχίζει να διενεργεί επιχειρήσεις εναντίον του PKK τόσο στην Τουρκία, όσο και στο βόρειο Ιράκ. Στην Ευρώπη, το PKK συμπεριφέρεται πραγματιστικά παρά την τεταμένη κατάσταση. Εξακολουθεί να αποκηρύττει τη βία προσβλέποντας στην αφαίρεσή του από την ευρωπαϊκή λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων. Έχουν συμβεί μόνο μεμονωμένες συγκρούσεις μεταξύ Κούρδων διαδηλωτών και των δυνάμεων ασφαλείας. Ωστόσο συχνά, βίαια ακροαριστερά στοιχεία έχουν βρεθεί υπεύθυνα για ζημιές σε περιουσίες. Και στην Ελβετία, η ηγεσία του PKK εμμένει στην απαγόρευση της βίας που έχει διακηρύξει. Παράλληλα όμως, το PKK στην Ευρώπη έχει εντατικοποιήσει την ετήσια εκστρατεία του για συγκέντρωση χρημάτων και στρατολόγηση».
