Καθώς έχουν ξεκινήσει οι προετοιμασίες, σε διάφορες πόλεις και περιοχές της Τουρκίας με κουρδική πλειονότητα, για τους εορτασμούς του Newroz -την άφιξη της Πρωτοχρονιάς την ημέρα της εαρινής ισημερίας- επιλέχθηκε και το τραγούδι που θα ακουστεί στις φετινές εκδηλώσεις. Έχει τον τίτλο «Υψώστε τη φωτιά του Newroz» – «Agirê Newrozê hilke» στα κουρδικά.
Οι εορτασμοί του Newroz με πολιτικό πλαίσιο στην Τουρκία έχουν ιστορία 52 ετών για τους Κούρδους, αν και η παράδοση πηγαίνει πολλά, πολλά χρόνια πιο πίσω. Ο πρώτος εορτασμός του Newroz, που οργανώθηκε από κουρδικές πολιτικές ομάδες, διοργανώθηκε το 1970, στην περιοχή Silvan (Farqin) της Τουρκίας, στην επαρχία Ντιγιαρμπακίρ (Amed). Το πρώτο Newroz στην Κωνσταντινούπολη διοργανώθηκε το 1979, με μόνο περίπου 1.500 άτομα να συμμετέχουν.
Το 1982, ο Mazlum Dogan, ιδρυτικό μέλος του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK), αυτοκτόνησε ανήμερα του Newroz, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη σκληρή μεταχείριση των πολιτικών κρατουμένων στη διαβόητη φυλακή του Ντιγιαρμπακίρ. Το 2015, λίγους μήνες πριν από την ιστορική εκλογική νίκη της φιλοκουρδικής αντιπολίτευσης, εκατομμύρια πλημμύρισαν τους εορτασμούς στο Ντιγιάρμπακιρ και σε άλλα αστικά κέντρα με κουρδική πλειονότητα, καθώς και στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλες μεγάλες δυτικές πόλεις της Τουρκίας με μεγάλο κουρδικό πληθυσμό.
Ο θρύλος του Kawa του Σιδηρουργού
Ο κουρδικός και περσικός θρύλος του Newroz διηγείται την ιστορία του Kawa του Σιδηρουργού που ηγήθηκε μιας εξέγερσης ενάντια στον αδίστακτο ξένο ηγεμόνα, Zahāk. Σηματοδοτεί την αφύπνιση τόσο των ανθρώπων όσο και της φύσης.
Καθώς οι Κούρδοι έχουν συνδέσει την εαρινή ισημερία με την εξέγερση για τη χειραφέτηση, και δεδομένου ότι η επίσημη πολιτική της Τουρκίας επικεντρωνόταν πάντα στην άρνηση κάθε κοινωνικής ή εθνικής ταυτότητας εκτός από την επίσημη, και στην αφομοίωση, αυτή η σύγκρουση εκδηλώθηκε στους επίσημους εορτασμούς του λεγόμενου «Nevruz», συνήθως με κοστούμι και γραβάτα από κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Η πιο παραδοσιακή έμφαση στη σημασία της εαρινής ισημερίας μπορεί να εντοπιστεί στην εποχή της Ασσυριακής Αυτοκρατορίας, ενός σημαντικού αρχαίου πολιτισμού της Μεσοποταμίας που υπήρχε με τη μορφή των πόλεων-κρατών μεταξύ του 21ου αιώνα π.Χ. και του 14ου αιώνα π.Χ. Οι πρώτες ενδείξεις για έναν εορτασμό κατά την εαρινή ισημερία βρίσκονται στο Zende Avesta, το βιβλίο του Ζωροαστρισμού.
Το Newroz απαγορεύτηκε παράλληλα με άλλα κουρδικά τελετουργικά μετά την ίδρυση της τουρκικής δημοκρατίας
Με την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την άνοδο της Τουρκικής Δημοκρατίας τη δεκαετία του 1920, ο κουρδικός πολιτισμός, η γλώσσα και τα τελετουργικά καταπνίγηκαν στη διαδικασία οικοδόμησης ενός νέου «τουρκικού» έθνους-κράτους. Μέχρι το 1924, όλα τα κουρδικά σχολεία έκλεισαν και οι εκδόσεις απαγορεύτηκαν. Οι λέξεις Κούρδος και Κουρδιστάν αφαιρέθηκαν από τα ιστορικά βιβλία και λογοκρίθηκαν αμέσως στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
Το επόμενο έτος, μια «Έκθεση για τη Μεταρρύθμιση» επέκτεινε τις απαγορεύσεις. Κατά συνέπεια, οι ονομασίες των κουρδικών οικισμών αντικαταστάθηκαν με κατασκευασμένες τουρκικές, παράλληλα με τον «Νόμο Επανεγκατάστασης» του 1934. Ακολούθησαν απαγορεύσεις των κουρδικών ονομάτων στα παιδιά, στα παραδοσιακά κουρδικά φορέματα και χρώματα, ακόμη και στον εορτασμό του Newroz.
Φέτος, το Newroz έχει προγραμματιστεί να εορταστεί σε 72 πόλεις και περιοχές σε διάφορες ημερομηνίες. Το φετινό σύνθημα θα είναι «Ώρα για τη νίκη» ή «Dem dema serkeftinê ye».
