Στο πρώτο μέρος αυτής της ανάλυσης εξετάσαμε σε τι στοχεύει η Τουρκία με τον επιθετικό της πόλεμο στο Νότιο Κουρδιστάν και ποιους μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους επιδιώκει. Τώρα θέλουμε πρώτα να ρίξουμε μια ματιά στις προηγούμενες τουρκικές στρατιωτικές επιθέσεις στο Νότιο Κουρδιστάν, προτού ασχοληθούμε με τις αντιδράσεις στην πρόσφατη παραβίαση του διεθνούς δικαίου από την Τουρκία.
Ο κατάλογος των διασυνοριακών στρατιωτικών επιχειρήσεων του τουρκικού κράτους στο Νότιο Κουρδιστάν είναι μακρύς. Πράγματι, η πρώτη διασυνοριακή στρατιωτική επίθεση από την κυβέρνηση της Άγκυρας έγινε το 1983, δηλαδή σε μια φάση που οι αντάρτες του PKK ακόμη σχηματίζονταν και δεν είχαν ξεκινήσει καν τον ένοπλο αγώνα στην Τουρκία. Με 7.000 στρατιώτες, ο τουρκικός στρατός εισήλθε σε βάθος πέντε χιλιομέτρων στο νότιο κουρδικό έδαφος, αλλά η επιχείρηση δεν ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένη εκείνη τη στιγμή. Διότι μόλις μία εβδομάδα μετά την έναρξη της στρατιωτικής επίθεσης, οι Τούρκοι στρατιώτες αποχώρησαν, στις 2 Ιουνίου 1983. Ακολούθησαν αμέτρητοι άλλοι επιθετικοί πόλεμοι της Τουρκίας στο Νότιο Κουρδιστάν. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, η Άγκυρα μπορούσε επανειλημμένα να υπολογίζει στην υποστήριξη του Δημοκρατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (KDP). Ωστόσο, η Τουρκία δεν σημείωσε διαρκή επιτυχία σε κανέναν από αυτούς τους πολέμους. Στόχος των εισβολών ήταν πάντα η συντριβή του PKK. Όμως, παρά τις αμέτρητες διασυνοριακές στρατιωτικές επιθέσεις, το PKK εξακολουθεί να υπάρχει σχεδόν 40 χρόνια μετά την πρώτη επίθεση.
Η επίθεση στο Gare κατέληξε σε φιάσκο
Το AKP δεν φαίνεται να έχει πάρει κανένα μάθημα από αυτές τις στρατιωτικές αποτυχίες. Αντίθετα, η τρέχουσα επίθεση είναι η τρίτη παραβίαση του διεθνούς δικαίου στο Νότιο Κουρδιστάν από τις αρχές του 2021. Στις 10 Φεβρουαρίου 2021, ο τουρκικός στρατός εξαπέλυσε την πρώτη από αυτές τις τρεις επιθέσεις. Η περιοχή στόχος ήταν η περιοχή Gare. Αυτή η επιχείρηση δεν κράτησε πολύ και κατέληξε σε φιάσκο: ο στρατός αποχώρησε μετά από μόλις τρεις ημέρες. Επιπλέον, ως αποτέλεσμα των σφοδρών αεροπορικών επιδρομών του τουρκικού στρατού, σκοτώθηκαν δώδεκα Τούρκοι κρατικοί υπάλληλοι που ήταν αιχμάλωτοι πολέμου στα χέρια του PKK. Λίγο μετά από αυτή τη στρατιωτική ήττα, η Τουρκία εξαπέλυσε μια δεύτερη μεγάλη επίθεση στο Νότιο Κουρδιστάν, στις 23 Απριλίου. Οι στόχοι αυτή τη φορά ήταν οι Metîna, Avaşîn και Zap. Ο τουρκικός στρατός ανέλαβε τον έλεγχο ορισμένων στρατηγικών λόφων στο πλαίσιο αυτής της επιχείρησης. Όμως τους τελευταίους μήνες δεν μπόρεσε να σημειώσει καμία πρόοδο. Όσοι γνωρίζουν την περιοχή αναφέρουν ότι οι Τούρκοι στρατιώτες δύσκολα μπορούν να εγκαταλείψουν τις βάσεις τους επειδή οι αντάρτες συνεχίζουν να κυριαρχούν στο πεδίο. Κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου, ο τουρκικός στρατός έχει επίσης χρησιμοποιήσει χημικά όπλα πολλές φορές, προκειμένου να αποκτήσει τον έλεγχο των συστημάτων των τούνελ του PKK στα βουνά. Ωστόσο, δεν υπήρξε διεθνής κατακραυγή εναντίον αυτών των εγκλημάτων πολέμου. Στις 17 Απριλίου, η Τουρκία ξεκίνησε τον τρίτο επιθετικό πόλεμο στο νότιο Κουρδιστάν, μέσα σε λίγο λιγότερο από 14 μήνες.
Τι ρόλο παίζει το Δημοκρατικό Κόμμα του Κουρδιστάν στον τρέχοντα πόλεμο;
Η έκβαση των σημερινών στρατιωτικών επιχειρήσεων της Τουρκίας στο Νότιο Κουρδιστάν εξαρτάται επίσης σε κάποιο βαθμό και από τη στάση του κουρδικού πληθυσμού και των πολιτικών κομμάτων στην περιοχή. Πριν από λίγες ημέρες, ο Murat Karayılan απευθυνόταν στον κουρδικό πληθυσμό απευθείας και με ξεκάθαρα λόγια εκ μέρους του PKK: «Ο λαός μας πρέπει να γνωρίζει ότι θεωρούμε αυτή τη φάση ως μια εξαιρετική κατάσταση. Είναι ώρα κινητοποίησης. Κατά συνέπεια, ο καθένας πρέπει να κάνει ότι μπορεί. Είμαστε σε μια πολύ σημαντική και κρίσιμη φάση. Είναι εξαιρετικά ευαίσθητη. Πρέπει να σπάσουμε αυτό το κύμα επίθεσης του εχθρού».
Αυτή η έκκληση καθιστά σαφές πόσο κρίσιμη είναι η φάση στον τρέχοντα επιθετικό πόλεμο της Τουρκίας. Ένας λόγος για αυτό είναι η στάση του KDP (Δημοκρατικό Κόμμα Κουρδιστάν), υπό την ηγεσία της φυλής Barzani. Τις τελευταίες εβδομάδες, οι υπεύθυνοι του KDP συναντήθηκαν συχνά με Τούρκους κυβερνητικούς αξιωματούχους. Πιο πρόσφατα, ο Πρωθυπουργός της Περιφέρειας Κουρδιστάν του Ιράκ (KRI), Mesrûr Barzani (ΣτΜ: γιος του Masoud Barzani, προέδρου του αυτόνομου Νοτίου Κουρδιστάν), συναντήθηκε με τον Τούρκο Πρόεδρο Ερντογάν και τον αρχηγό των μυστικών υπηρεσιών του, Hakan Fidan, στην Κωνσταντινούπολη στις 15 Απριλίου, δύο ημέρες πριν από την έναρξη της επίθεσης. Δύο εβδομάδες νωρίτερα, επίμονες φήμες κυκλοφορούσαν στα κουρδικά μέσα ενημέρωσης ότι το KDP θα ήθελε να υποστηρίξει την Τουρκία σε μια επερχόμενη στρατιωτική επιχείρηση στο νότιο Κουρδιστάν. Προκλήσεις σχεδιάστηκαν ακόμη και στο Νότιο Κουρδιστάν, για τις οποίες θα έπρεπε να κατηγορηθεί το PKK για να νομιμοποιηθεί η είσοδος του KDP στον πόλεμο μπροστά στον κουρδικό πληθυσμό. Δεν υπήρξαν προκλήσεις. Αλλά το KDP προφανώς υποστηρίζει τον τουρκικό επιθετικό πόλεμο. Ήδη την πρώτη μέρα του πολέμου, τα τουρκικά επιθετικά ελικόπτερα δεν απογειώθηκαν για την επίθεση από την τουρκική πλευρά των συνόρων, αλλά από το νότιο Κουρδιστάν. Αυτό γίνεται σε συντονισμό με τους αρμόδιους του KDP. Το σχέδιο είναι πιθανώς να επιτεθούν στις περιοχές που ελέγχονται από το PKK τόσο από το Βορρά, δηλαδή από την πλευρά των τουρκικών συνόρων, όσο και από το Νότο.
Στις 20 Απριλίου, κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης στο Λονδίνο, ο Mesrûr Barzani υπερασπίστηκε δημόσια την τουρκική στρατιωτική επίθεση στο Νότιο Κουρδιστάν: “Δεν ήταν η Τουρκία, αλλά το PKK, που δεν σεβάστηκε την αυτόνομη κουρδική περιοχή στο Νότιο Κουρδιστάν”, είπε. “Το PKK τραβά την Τουρκία στο Νότιο Κουρδιστάν και ευθύνεται για το γεγονός ότι 800 χωριά χρειάστηκε να εκκενωθούν λόγω των συνεχιζόμενων πολεμικών πράξεων”, πρόσθεσε. Με αυτές τις δηλώσεις, που έκανε ο Barzani σε μια εμφάνισή του στο think tank του Chatham House, κατέστησε σαφές με ποια πλευρά βρίσκεται στον τρέχοντα επιθετικό πόλεμο. Παρεμπιπτόντως, κατά την επίσκεψή του στο Λονδίνο, τον υποδέχτηκαν εξαγριωμένοι Κούρδοι διαδηλωτές, οι οποίοι πέταξαν αυγά στο όχημά του.
Και ποιες είναι οι άλλες αντιδράσεις στο Νότιο Κουρδιστάν και το Ιράκ;
Όλες οι περαιτέρω αντιδράσεις τόσο στο Νότιο Κουρδιστάν όσο και στη Βαγδάτη είναι σχετικά ομόφωνες: Η Πατριωτική Ένωση του Κουρδιστάν (PUK) καταδικάζει την τουρκική επίθεση, όπως και το ιρακινό υπουργείο Εξωτερικών. Ο Muqtada al-Sadr, ο αρχηγός της μεγαλύτερης κοινοβουλευτικής ομάδας στο Ιράκ, καταδίκασε επίσης τον επιθετικό πόλεμο και προειδοποίησε την Τουρκία. “Ως κυρίαρχη χώρα, το Ιράκ δεν θα παραμείνει σιωπηλό απέναντι στις τουρκικές επιθέσεις”, είπε ο Σαντρ. Τόσο στο Ιράκ όσο και στο Νότιο Κουρδιστάν, το KDP είναι μόνο του στην υποστήριξή του στην επίθεση της Άγκυρας. Ωστόσο, είναι αμφίβολο εάν τα προειδοποιητικά λόγια των άλλων πολιτικών παραγόντων στο Ερμπίλ (ΣτΜ: η πρωτεύουσα του Νοτίου Κουρδιστάν) και τη Βαγδάτη θα είναι αρκετά για να σταματήσουν πραγματικά τον επιθετικό πόλεμο.
Τι γίνεται με τις διεθνείς αντιδράσεις;
Η διεθνής κοινότητα αυτή τη στιγμή σιωπά για τον τουρκικό επιθετικό πόλεμο. Και η σιωπή σε αυτό το πλαίσιο σημαίνει συναίνεση. Η Τουρκία δεν εκμεταλλεύεται μόνο τη διεθνή εστίαση στον πόλεμο της Ουκρανίας για να πραγματοποιήσει την εισβολή της. Το καθεστώς του AKP μπορεί επίσης να έχει λάβει το πράσινο φως από τους εταίρους του στο ΝΑΤΟ για τη διασυνοριακή επίθεση. Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Χουλουσί Ακάρ παρευρέθηκε στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους και αναμφίβολα αντάλλαξε απόψεις με τους συμμάχους για τα στρατιωτικά σχέδια της χώρας του. Παρεμπιπτόντως, υπήρξε συνάντηση και με ένα άλλο μέλος της οικογένειας Μπαρζανί, τον Πρόεδρο της Περιφέρειας του Κουρδιστάν, Nechirvan Barzani (ΣτΜ: ανιψιός του Masoud Barzani). Μετά από αυτή τη συνάντηση, ο Ακάρ δήλωσε: «Ήταν μια πολύ θετική και εποικοδομητική συνάντηση. Πιστεύω ότι η συνάντησή μας θα έχει σημαντικά αποτελέσματα τόσο για τις χώρες μας όσο και για τη συμμαχία του ΝΑΤΟ».
Ο επιθετικός πόλεμος στο Νότιο Κουρδιστάν είναι επομένως πιθανό να έχει συντονιστεί με τις χώρες του ΝΑΤΟ, γεγονός που εξηγεί τη συλλογική σιωπή στη δυτική κοινότητα των κρατών. Αυτό ισχύει και για τη γερμανική κυβέρνηση, της οποίας η κριτική για τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο οποίος παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, αποκαλύπτει επίσης την υποκρισία της. Οι παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, οι επιθετικοί πόλεμοι, η (πιθανή) χρήση χημικών όπλων, οι αεροπορικές επιδρομές και οι στοχευμένες δολοφονίες αμάχων καταδικάζονται και επικρίνονται σωστά όταν πρόκειται για τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Ωστόσο, το Βερολίνο προτιμά να κλείνει τα μάτια του στο γεγονός ότι ένας εταίρος του ΝΑΤΟ, η Τουρκία, ασκεί την ίδια πρακτική στο Κουρδιστάν.
Και γιατί μας αφορά αυτός ο πόλεμος;
Αλλά η [γερμανική] ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν σιωπά χωρίς λόγο. Υποστήριξε πάντα τον τουρκικό πόλεμο στο Κουρδιστάν. Το κάνει αυτό εδώ και δεκαετίες, όχι μόνο με οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη, αλλά και ποινικοποιώντας τους Κούρδους ακτιβιστές στη Γερμανία. Η γερμανική τεχνολογία όπλων χρησιμοποιείται επίσης στον τρέχοντα επιθετικό πόλεμο. Το πολιτικό περιοδικό Frontal 21 είχε ήδη δημοσιοποιήσει στα τέλη του περασμένου έτους ότι τα τουρκικά μαχητικά drones, με τα οποία δολοφονούνται επανειλημμένα άνθρωποι στη Ροζάβα και στο Νότιο Κουρδιστάν, είναι εξοπλισμένα με συστήματα απόκτησης στόχων από τη γερμανική εταιρεία εξοπλισμών Hensoldt. Η Τουρκία ήταν επίσης ένας από τους κύριους αγοραστές των γερμανικών εξαγωγών όπλων το 2021. Το εάν η Τουρκία μπορεί να συνεχίσει να διεξάγει τους επιθετικούς της πολέμους στο Κουρδιστάν ανενόχλητη εξαρτάται επίσης σε μεγάλο βαθμό από το εάν η Γερμανία μπορεί να συνεχίσει να υποστηρίζει την Τουρκία στους πολέμους της ανενόχλητη. Πέρυσι απέδειξαν εντυπωσιακά πόσο μακριά φτάνουν οι κρατικές αρχές στη Γερμανία. Όταν ακτιβιστές από τη Γερμανία θέλησαν να ταξιδέψουν στο Νότιο Κουρδιστάν τον Ιούνιο για να τεκμηριώσουν την τελευταία τουρκική εισβολή στην περιοχή, η ομοσπονδιακή αστυνομία εξέδωσε απαγόρευση εξόδου από τη χώρα για 16 άτομα. Έτσι, όποιος εργάζεται για την ειρήνη στο Κουρδιστάν θα μπορούσε να έρθει σε σύγκρουση με τα συμφέροντα εξωτερικής πολιτικής της Γερμανίας.
Το γεγονός ότι η εργασία για την ειρήνη είναι σήμερα πιο σημαντική από ποτέ δεν χρειάζεται περαιτέρω εξήγηση. Η σαφής στάση ενάντια σε επιθετικούς πολέμους που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο είναι πιο σημαντική από ποτέ και μπορεί να βοηθήσει στην αποτροπή μελλοντικών πολέμων. Όλα αυτά ισχύουν για τον τρέχοντα πόλεμο στην Ουκρανία καθώς και για το Κουρδιστάν. Και αν η διεθνής κοινότητα, συμπεριλαμβανομένης της γερμανικής ομοσπονδιακής κυβέρνησης, παραμένει σιωπηλή για τους πολέμους του καθεστώτος του AKP στο Κουρδιστάν, ή ακόμη και τους υποστηρίζει, τότε η ευθύνη βαραίνει ακόμη περισσότερο την κοινωνία. Υπό αυτή την έννοια, μπορούμε και πρέπει όλοι να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να τερματίσουμε τους πολέμους στο Κουρδιστάν, στην Ουκρανία και σε όλο τον κόσμο.
Βρείτε το πρώτο μέρος της ανάλυσης εδώ.
