Γιατί η Τουρκία χτίζει έναν τοίχο γύρω από το Afrin;

19 Μαΐου 2019

Τον περασμένο μήνα, η Τουρκία ξεκίνησε αθόρυβα το χτίσιμο ενός τοίχου γύρω από το βορειοανατολικό συριακό κουρδικό θύλακα του Afrin, το οποίο κατέχει από τις αρχές του 2018. Εν μέσω αυξανόμενων επιθέσεων εναντίον των στρατιωτών και των συμμαχικών τους ομάδων, ένας σκοπός του τείχους είναι να παρέχει πρόσθετη ασφάλεια.

Ωστόσο, υπάρχουν φόβοι ότι ο τοίχος θα μπορούσε να είναι ένα σημαντικό βήμα από την Τουρκία να ενσωματώσει το Afrin στην επικράτειά της και να εμποδίσει την επιστροφή των δεκάδων χιλιάδων Κούρδων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους εκεί ως αποτέλεσμα της τουρκικής εισβολής.

«Πηγές στο Afrin το βλέπουν ως ένα ακόμη βήμα για την προσάρτηση του Afrin στην τουρκική επικράτεια», δηλώνει ο Mutlu Çiviroğlu, αναλυτής για τη Συρία και τα κουρδικά θέματα. «Από πέρυσι, το Afrin ελέγχεται από την Τουρκία και τους Σύρους συμμάχους της. Οι πολιτικές υποθέσεις εκτελούνται από το τουρκικό κυβερνείο του Hatay.»

Ο Çiviroğlu επεσήμανε επίσης ότι ο τοίχος αποκόπτει το Afrin από την υπόλοιπη Συρία, ιδιαίτερα σε περιοχές γύρω από την κοντινή πόλη Tal Rifaat, όπου ζουν σήμερα πάνω από 100.000 εκτοπισμένοι της πόλης. Αυτό μπορεί να υποδηλώνει ότι ένας από τους πρωταρχικούς στόχους της Τουρκίας είναι να αποτρέψει αυτούς τους Κούρδους από το να επιστρέψουν και να διεκδικήσουν τα σπίτια τους.

«Οι ντόπιοι ανησυχούν ότι αυτός ο τοίχος είναι ένα ακόμη βήμα της Τουρκίας για να ενσωματώσει το Afrin. Ταυτόχρονα αναμένουν από τη συριακή κυβέρνηση να δώσει μια πιο σκληρή απάντηση, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουμε δει κάτι τέτοιο».

Ο Çiviroğlu επεσήμανε επίσης ότι «κάποιες άλλες πηγές αναφέρουν ότι ο τοίχος αυτός έχει σχεδιαστεί για να αποτρέψει τον αυξημένο αριθμό επιθέσεων των Μονάδων Απελευθέρωσης του Afrin (HRE), οι οποίες πρόσφατα προκάλεσαν σοβαρές απώλειες Τούρκων στρατιωτών και δυνάμεων που υποστηρίζονταν από την Τουρκία στο Afrin».

Το HRE - ο κλάδος για το Afrin των Λαϊκών Μονάδων (YPG) - στοχεύει τα τουρκικά στρατεύματα και τις δυνάμεις που υποστηρίζονται από την Τουρκία τόσο στο Afrin, όσο και στην πόλη Azaz, η οποία ανήκει στις περιοχές της Συρίας που ανακατέλαβε η Τουρκία από το Ισλαμικό Κράτος (ISIS) στην επιχείρηση του 2016-17 "Ασπίδα του Ευφράτη". Η Άγκυρα απαντά πάντα σε αυτές τις επιθέσεις χτυπώντας με το πυροβολικό τις υποτιθέμενες θέσεις της HRE στην περιοχή Tal Rifaat.

Ο καθηγητής Joshua Landis, επικεφαλής του Τμήματος Μελετών Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο της Οκλαχόμα, δήλωσε ότι το τείχος της Τουρκίας εξυπηρετεί διάφορους σκοπούς.

«Ο τσιμεντένιος τοίχος γύρω από το Afrin αποτελεί μια οπτική υπενθύμιση του τουρκικού ελέγχου», δηλώνει. «Σκοπός είναι να δείξει στους κατοίκους του Afrin και στον κόσμο ότι τα σύνορα είναι μόνιμα. Η Άγκυρα αντιμετωπίζει σοβαρά την παραμονή της στη βόρεια Συρία. Σε πιο πρακτικό επίπεδο, ο τοίχος παρέχει ασφάλεια ενάντια στους αντάρτες και εκείνους που επιδιώκουν να επιστρέψουν το Afrin στον κουρδικό έλεγχο και να διώξουν τους Τούρκους και τις αραβικές πολιτοφυλακές.»

Έχει σημασία το γεγονός ότι η συριακή και η ρωσική κυβέρνηση δεν έχουν επικρίνει σοβαρά την Τουρκία για αυτή της την κίνηση, υποδεικνύοντας ότι υπάρχει κάποια συγκατάθεση εκ μέρους τους.

«Υπάρχει μια αντίληψη μεταξύ των Κούρδων της Συρίας, ακτιβιστών και δημοσιογράφων, ότι η Ρωσία προσπαθεί να καλοπιάσει την Τουρκία σε αυτό το θέμα, έτσι ώστε η συμφωνία για την πώληση των πυραύλων S-400 στην Άγκυρα να οριστικοποιηθεί και η Μόσχα να λάβει ό, τι θέλει στην επαρχία Idlib της Συρίας», δήλωσε ο Çiviroğlu.

Σε συνέντευξη Τύπου στις 29 Απριλίου, ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών Sergei Lavrov δήλωσε ότι αγνοεί το έργο: «Για να είμαι ειλικρινής, δεν έχω ακούσει τίποτα για τοίχο γύρω από το Afrin. Αλλά ξεκινάω από το γεγονός ότι η τουρκική ηγεσία διαβεβαίωσε έντονα πολλές φορές ότι οι αντιτρομοκρατικές δραστηριότητές της στο συριακό έδαφος είναι προσωρινές.»

Ο Υφυπουργός Εξωτερικών της Συρίας, Faisal Mikdad, επανέλαβε πρόσφατα την αντίθεσή του στη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη Συρία και επανέλαβε την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να «απελευθερώσει κάθε ίντσα της συριακής επικράτειας», αλλά χωρίς να κάνει αναφορά στον τοίχο του Afrin.

«Η συριακή και η ρωσική κυβέρνηση σιωπούν αναφορικά με αυτήν την τελευταία τουρκική πρόκληση, επειδή είναι απασχολημένοι πιέζοντας βόρεια του Hama ενάντια στο HTS και τον τουρκικό έλεγχο στο θύλακα του Idlib», ανέφερε ο Landis, αναφερόμενος στην τζιχαντιστική ομάδα Hayat Tahrir al-Sham, που ελέγχει μέρος της βόρειας συριακής επαρχίας.

Τόνισε ότι έχουν υπάρξει υπαινιγμοί πως «η Τουρκία και η Ρωσία έχουν καταλήξει σε συμφωνία στην οποία θα επιτρέπεται στην Τουρκία να επεκτείνει τον έλεγχό της στο βόρειο Αλέππο με αντάλλαγμα η Συρία να επεκτείνει τον έλεγχό της πάνω στο Idlib».

«Ενώ οι Τούρκοι πιέζουν νότια ενάντια στους Κούρδους, οι Σύροι θα πιέσουν βόρεια εναντίον των Αράβων αντάρτων», δήλωσε ο Landis.

Ο Landis κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει κάποια πιθανότητα ότι η Δαμασκός «μπορεί επίσης να είναι απρόθυμη να σταθεί υπέρ των Κούρδων στη βόρεια επαρχία του Αλέππο ως μια μορφή εκδίκησης εναντίον των Κούρδων της Rojava που ζήτησαν μόνιμη αμερικανική παρουσία στη βορειοανατολική Συρία.»

Ο Güney Yıldız, ακαδημαϊκός στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής, θεωρεί ότι οι κύριοι στόχοι του τοίχου έχουν περισσότερα σχέση με την ασφάλεια, από ότι με οποιοδήποτε μακροπρόθεσμο σχέδιο της Τουρκίας για την προσάρτηση του θύλακα ή τη μόνιμη μεταβολή των δημογραφικών στοιχείων.

«Νομίζω ότι ο πρωταρχικός σκοπός του τείχους είναι να αποφευχθούν οι συνεχιζόμενες επιθέσεις στο Afrin εκ μέρους της YPG - ή HRE όπως την αποκαλεί το YPG», δήλωσε ο Yıldız. «Οι επιθέσεις έχουν αυξηθεί τις τελευταίες εβδομάδες και οι Κούρδοι αξιωματούχοι δηλώνουν ότι θα εντείνουν τις επιθέσεις τους κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού

«Η αλλοίωση της δημογραφικής σύστασης της περιοχής και η προσάρτηση του Afrin στην τουρκική επικράτεια δεν απαιτεί απαραιτήτως την κατασκευή ενός τείχους», δήλωσε. «Τούτου λεχθέντος, πιστεύω ότι το Afrin θα είναι το τελευταίο κομμάτι της συριακής επικράτειας από το οποίο θα αποχωρήσει η Τουρκία.»

Ο Yıldız επεσήμανε ότι οι Τούρκοι αξιωματούχοι δίνουν μεγαλύτερο βάρος στη συνεχιζόμενη κατοχή του Afrin από την κατοχή των υπολοίπων, πολύ μεγαλύτερων σε έκταση, βορειοδυτικών εδαφών τα οποία η Τουρκία ανακατέλαβε από το Ισλαμικό Κράτος στην προαναφερθείσα επιχείρηση "Ασπίδα του Ευφράτη".

«Για τους Τούρκους αξιωματούχους, είναι προτιμότερο να συμφωνήσουν να δώσουν πίσω το Al-Bab, τη Jarablus ή το Azaz, ή και να συνεργαστούν με τη Ρωσία για να επιστρέψουν το Idlib στον έλεγχο του καθεστώτος», δήλωσε ο Yıldız. «Η Τουρκία θέλει να κρατήσει τους Κούρδους όσο πιο μακριά γίνεται από τη Μεσόγειο.»

Paul Iddon

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ
Χαριλάου Τρικούπη 7α
Αθήνα 10681
Ελλάδα
Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ
syndesmos@rojavakurdistan.gr
2103810564
Διπλωματική Αντιπροσωπεία P.Y.D.
pyd@rojavakurdistan.gr
2103810564
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
info@rojavakurdistan.gr
2103810564